MANI-PREHISTORY

Dr Mentis Konstantinos, University of Patras

 

ΔΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΟΣ ΣΠ. ΜΕΝΤΗΣ

 ΠΑΝΕΠΙΣΤΉΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

Η ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΪΣΤΟΡΙΚΉ ΜΑΝΗ

ΔΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΟΣ ΣΠ. ΜΈΝΤΗΣ

Πανεπιστημιακός

Δρ. Μέντης Κων/νος, (2008). «Η Προϊστορική και Πρωτοϊστορική Μάνη», στο:  Οικονομικές δραστηριότητες, Κοινωνιολογικές εξελίξεις και Πολιτισμική Ναυτική Ιστορία του Ελληνικού Πολιτισμού της Ν. Πελοποννήσου- Οικονομική  και Πολιτισμική  Κοινωνιολογία,   Εκδόσεις Σμιγοπέλαγου, Πειραιάς, σελ. 60-64

Η ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΪΣΤΟΡΙΚΉ ΜΑΝΗ

Στη Μάνη πυργοδομείται ένα καθάριο αμυντικό
σύστημα που μήτρα του είναι το σπήλαιο και
παραφυάδες του οι τραχιές ακτές των δικών μας
αναζητήσεων.
Η Μάνη δεν είναι παρά μια ενδεικτική παρουσία της
λίθινης Ελληνικής ψυχής που πεισμώνει μπροστά στα
εμπόδια, αγανακτεί απέναντι στους επιβουλευτές της,
ερίζει και ανταμώνει χωρίς τη λογική των υποβολέων.
Η ορεινή αυτοτέλεια μαζί με της θαλάσσης την
επίλεκτη θέση έδωσαν το προνόμιο στη Μάνη να
ηγείται, να επιτίθεται και να συμπτύσσεται, όποτε αυτό
κρινόταν απαραίτητο.
 
ΣΠΗΛΑΙΑ ΔΙΡΟΥ
Παλαιολιθικά ευρήματα στο προϊστορικό σπήλαιο
''Αλεπότρυπα'' στο Διρό μας παρέχουν σημαντικές
ενδείξεις ότι κατά την πρώιμη φάση του Ανώτερου
Πλειστόκαινου εμφανίζεται ο τύπος του Νεάντερταλ
στη Μάνη (πριν 100.000-40000 χρόνια).
 
O HOMO SAPIENS
Οστά και κρανία ανθρώπων, λίθινα εργαλεία κ.α.
που βρέθηκαν στο σπήλαιο της Αλεπότρυπας Διρού
μαρτυρούν την εμφάνιση του Έμφρονος ή
Σύγχρονου Ανθρώπου (Homo Sapiens Diluvialis)
στη Μάνη κατά την Νεότερη Παλαιολιθική Εποχή
πριν 25.000-8.000 χρόνια ( και μετά από 15.000 από
την εξαφάνιση του Νεάντερταλ).
 

ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΡΕΟΠΟΛΗ
Η αρχέγονη Μάνη με τις δαιδαλώδεις
σπηλαιολογικές διατομές, προσέφερε ένα θαυμάσιο
κατάλυμα στον προϊστορικό άνθρωπο. Σημαντική
Παλαιολιθική θέση εντοπίστηκε στο Απήδημα της
Αρεόπολης. 
Στη σπηλιά "ΚΑΛΑΜΑΚΙΑ'', πιο κάτω
από την Αρεόπολη και εγγύτερα προς το Λιμένι,
συναντάμε μια από τις ελάχιστες παλαιολιθικές
θέσεις παγκοσμίως που παρέμεινε στην επιφάνεια
του εδάφους. Παλαιολιθικά ευρήματα μας πείθουν
ότι η Μάνη διέθετε πλούσια βλάστηση πριν από
200.000 χρόνια. Κρανίο που βρέθηκε στην
παραθαλάσσια περιοχή της Αρεόπολης χρονολογείται
πριν από 150.000 χρόνια. Έτσι η Μάνη, στην περιοχή
της Αρεόπολης, φαίνεται να ψηλαφίζει και τα
αρχέγονα βήματα του Homo Erectus (Όρθιου
Ανθρώπου).
 

Ν Ε Ο Λ Ι Θ Ι Κ Η   Ε Π Ο Χ Η
Αδιάλειπτη η παρουσία του ανθρώπινου γένους στη
Μάνη και διαχρονική η πορεία της πολιτιστικής εξέλιξης
του σ' αυτήν, δε μπορούσε να μην παρουσιάζει και
αρκετές νεολιθικές εγκαταστάσεις στη χερσόνησο του
Ταϋγέτου.
Κατοικούσαν σε οργανωμένους μόνιμους οικισμούς,
χρησιμοποιούσαν νεολιθική πλαστική, κατασκεύαζαν
οικίες από φθαρτά υλικά, διέθεταν δάπεδα από άμμο ή
πηλό και κομμάτια πήλινων αγγείων, που καλούνται
όστρακα. Τέτοια παρουσιάζονται άφθονα στις θέσεις που
κατοίκησαν.
 

Πρωτοελλαδικοί οικισμοί στη Μάνη

Εμφανίζονται στις περιοχές: στα Λεύκτρα, στην
Καρδαμύλη, στην Ζαρνάτα Πεζούλια (Β. του
Γυθείου), στον Κότρωνα, και στους Δολούς.
 
Μεσοελλαδικοί οικισμοί στη Μάνη
Η Μάνη και ιδιαίτερα η περιοχή του Γυθείου-που
καλύπτει και τις τρεις φάσεις της εποχής του χαλκού-
αποτελεί το ένα από τα δύο μεγαλύτερα κέντρα στην
Ηπειρωτική Ελλάδα που επικοινωνεί με τη Μινωική
Κρήτη το 2.000-1.400 π.Χ.
 
Μεσοελλαδικοί οικισμοί στη Μάνη
Εμφανίζονται στις περιοχές: Πεζούλια του Γυθείου,
στα Πηγάδια και στα Λεύκτρα.
 
Υστεροελλαδική ή Μυκηναϊκή εποχή ( 1.600 -
1.100 π. Χ. )
Αποτελεί μια από τις λαμπρότερες εποχές του
Πελ/κού αλλά και του Ελληνικού Πολιτισμού.
Ο Λαμπρός Πολιτισμός των Μυκηναίων φαίνεται να
έχει πολιτιστικό του πρόγονο τα σωζόμενα σε πολλά
σημεία της σημερινής Μάνης Προελληνικά
Μεγαλιθικά τείχη.
 

Μυκηναϊκοί οικισμοί στη Μάνη
Παρατηρούνται στις περιοχές Κρανάη του Γυθείου,
Πεζούλια (βόρεια του Γυθείου), Μαυροβούνι, στα
Λεύκτρα, στην Καρδαμύλη, στον Κάμπο, στο
Παλαιοχώρι, στα Πηγάδια, στα Σωτηριάνικα, στο
Οίτυλο, στην Ανω Πούλα, στην Πέφνο, στη Σβίνα,
Λας, στις Θαλάμες, ενώ η ''Ακρα Ταινάρου'' ήταν
σπουδαίος τόπος λατρείας.
 
Οι Ομηρικές Πόλεις της Μάνης
Ο Όμηρος κατά την περίοδο του Τρωϊκού Πολέμου
αναφέρει τις εξής οκτώ πόλεις στην περιοχή της
Μάνης: Λας, Ασίνη, Κρανάη, Αυγειαί/ Αιγιαί
Ενόπη/ Γερήνια, Καρδαμύλη, Οίτυλος, Μέσση.
( Ιλιάδα Β΄ 581-585, Ι 149-152, 291-293 ).